LỊCH SỬ HÌNH THÀNH

                                                                        Giai đoạn 2005 - 2019

 

    SỞ GD - ĐT PHÚ THỌ

      Trường THPT Vũ Thê Lang

 

GIỚI THIỆU

VỀ TÊN TRƯỜNG VŨ THÊ LANG

 

         

Vũ Thê Lang là tên của người thầy giáo tài cao đức rộng, đã được lưu truyền từ thời Hùng Vương thứ 18 (Hùng Duệ Vương). Ông đã cùng vợ là bà Nguyễn Thị Thục (quê Đông Ngàn Kinh Bắc) hai người đều vừa hiểu biết vừa thạo việc, đã về mở lớp dạy học tại thôn Hương Lan xã Trưng Vương (thuộc thành phố Việt Trì ngày nay). Có điều đặc sắc, tô thêm tên tuổi của thầy, đó là chính Hùng Duệ Vương đã gửi hai công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa cùng tới đây để học thầy.

            Hai thầy cô Vũ Thê LangNguyễn Thị Thục đã sống hết lòng với con trẻ và dân làng, thầy dạy học, cô dạy dân canh cửi, trồng dâu nuôi tằm... được hết thảy mọi người yêu mến và kính trọng.

            Khi tuổi già, bất ngờ cả hai đồng thời cùng “qui tiên” trong một ngày (2/2 Quý Dậu). Điều đó càng khiến cho dân làng vô cùng thương nhớ và nhân khi xây mộ Thành Hoàng Làng, họ đã bảo nhau dựng miếu thờ ngay trên ngôi mộ của hai người (mộ đó hiện vẫn còn yên vị ở trong đền). Trải qua hàng ngàn năm, biết bao đổi thay biến thiên, binh đao lửa đạn,  song ngọc phả vẫn nguyên vẹn, miếu thờ vẫn được dân làng thôn Hương Lan gìn giữ, tôn tạo và được gọi với cái tên cổ kính là Thiên Cổ Miếu. Cách Thiên Cổ Miếu không xa (khoảng 600m) còn có lăng mộ của ba đô sĩ cận vệ thời Hùng Duệ Vương, cả ba đã từng có công với nước với thôn làng Hương Lan, nên được sắc phong làm Thành Hoàng của làng. Lại có điều sáng giá quý trọng hơn ở chỗ chính ba đô sĩ đó lại là ba người con trai trung hiếu của thầy cô Vũ Thê Lang (vì để giữ chữ  “Trung” với Hùng Duệ Vương nên đã cùng nhau trẫm mình xuống hồ tự vẫn, không theo thờ chủ khác). Ghi nhớ công ơn thầy cô, đã từ ngàn xưa, hàng năm cứ đến ngày 2/2 (âm lịch)  dân làng đều nhớ làm  lễ cúng giỗ hai thầy cô tại đền Thiên Cổ Miếu.

Gần đây, Thiên Cổ Miếu, lăng mộ ba Đô Sĩ, Đình Hương Lan  đã được nhà nước công nhận là những  di tích lịch sử  nằm trong quần thể di tích Đền Hùng. Trước đền vẫn còn hai  cây táu ngàn năm tuổi (một cây cho hoa vàng, một cây cho hoa bạc) đều xum xuê cành lá với những hốc cây ngoằn ngoèo như càng khắc đậm thêm những  nét thời gian xa lắng. Phía trên cửa đền treo bức hoành phi “Thiên Cổ Miếu”, hai bên cửa đền còn nổi bật  đôi câu đối:   

“Hùng lĩnh trung chi thắng tích .

 Nam thiên chính khí linh từ”

            Phía trong đền, bên  tượng thờ hai thầy cô còn có tượng hai  công chúa với hai thị nữ theo hầu. Bát hương thờ tại đây cũng có năm tuổi  từ ngàn xưa lịch sử để lại.

            Vậy là, ngay từ thời Hùng Vương dựng nước, trên quê hương Việt Trì, thành phố Ngã Ba Sông, đã từng có người thầy giáo không chỉ có công mở trường dạy học cho con dân, được dân làng tôn kính, thờ phụng mà còn được cả Hùng Duệ Vương tín nhiệm, chọn thầy dạy cho hai công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa, đó là thầy giáo Vũ Thê Lang.

           

 Trường THPT Vũ Thê Lang mang tên Thầy để ghi nhớ công ơn của người thầy giáo gần như là lâu đời nhất của quê hương Đất Tổ Vua Hùng và cũng có thể là một trong những người thầy sớm nhất của nước Việt Nam ta! Đồng thời qua đó, cũng là để nhằm nhắc nhở, giáo dục cho mọi thế hệ sau này, biết nhớ tới và noi gương người đời xưa, biết  “Tôn sư Trọng đạo”, biết gắng sức học hành, mở mang trí tuệ, để gìn giữ và xây dựng đất nước phồn vinh, theo lời dạy của Bác Hồ kính yêu đã khắc đá ghi ngôn trên núi Hùng Lĩnh, nơi quê hương  Đất Tổ cội nguồn:

“Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước .”